23. septermber 2023
Gallerí Ófeigs
Skólavörðustíg 5
Sjórinn er eins og lífið. Djúpur og dularfullur og fullur af leyndarmálum. Ólgar og iðar af lífi sem við sjáum sjaldnast. Þegar við dýfum niður færi er aldrei öruggt hvaða fiskur bítur á öngulinn. Mikil verðmæti leynast í djúpum hafsins en sjórinn getur líka verið miskunnarlaus og fyrirgefur ekki alltaf mistök.
Þannig er lífið líka. Við sjáum sjaldnast alla söguna. Ekki einu sinni þeirra sem næst okkur standa. Munum að lífið er dýrt og dauðinn þess borgun.
Ég hef alla tíð dregist að sjónum og þeim djúpa náttúrukrafti sem í honum býr. Nú hef ég verið tvö sumur á strandveiðum fyrir vestan. Til að styrkja andann og tengsl mín við sjóinn og sjómennskuna fór ég að mála myndir sem fönguðu ímynd mína og upplifun – hafið og bátana sem á honum sigla.
Hver einasta sjóferð hefur reynst æfintýri. Suma daga gengur allt eins og í sögu. Báturinn gerður sjófær og veiðarfæri klár. Farið út fyrir allar aldir af stað með tóm fiskikör og von um gott veður og sjólag. Siglt á vænleg fiskimið úti fyrir Blakk og drepið á dísel knúinni vélinni. Skakað um stund í faðmi múkka og svartbaks með lágvært marr í færavindunum og notið stundarinnar við að losa fiska af önglum, gera að aflanum og sjá kerin fyllast. Á heimstíminu færist ró yfir. Aflanum landað og brakandi fersku eldsneyti bætt á tankinn.
Aðrir dagar ganga ekki svo auðveldlega fyrir sig og þá er gott að eiga góða vini og vísa aðstoð. Einn góðan veðurdag á útleið frá Rifi, sigldi ég framhjá varðskipinu Freyju. Kominn um 500 metra frá slitnaði viftureymin og ég kalla á aðstoð til lands. Villi á Svampinum kom og við komum spotta á milli. Þá vildi ekki betur til en svo að annar spotti lenti í skrúfunni hans. Þá lá nú beinast við að tala við gæsluna og sjá hvort þeir væru ekki til í að aðstoða okkur til hafnar. Kærar þakkir til þeirra sem að því ævintýri komu!
Sjórinn er ólíkur frá einu augnabliki til þess næsta. Eina stundina er hann rennisléttur með mjúkar bárur. Augnabliki síðar koma hárfínar gárur eða hafið skiptir litum. Stundum eykst vindurinn með deginum og þá stækka öldurnar og verða stundum óþægilega krappar.
Hver bátur á sjónum er einstakur. Báturinn þarf að vera útbúinn til að geta tekist á við hafið í öllum sínum myndum. Eyfirðingur EA 91 er Seigur 870 hraðfiskibátur með Volvo Penta D4 vél ásamt tilheyrandi hældrifi með skrúfum, stýri og sjálfstýringu, siglingatæki, AIS kerfi, talstöð, björgunarbát, flotgalla og fleira og fleira.
Bátarnir sem ég mála eru líka einstakir. Ekki endilega málaðir eftir raunverulegri fyrirmynd, heldur frekar ímynd mín um bát sem siglir á sjónum og fer sína eigin leið. Báturinn er að nokkru tákn míns eigin sjálfs en að nokkru tákn lífsins eða jafnvel mannkynsins í heild. Undir leynist ólga, sem ekki er endilega sýnileg öllum.
Sjórinn sem ég mála er oft úfinn og grár og dimmur og lítt árennilegur, en báturinn er traustur og siglir af öryggi á öldutoppunum. Litirnir í sjónum eru margbreytilegir og ráðast af drungalegum himninum. Landið er fjarri en stundum má greina fjöll og eyjar.
Himinn og haf renna gjarnan saman og sjóndeildarhringurinn óljós og ójafn. Hafið verður ekki sigrað af mannlegum mætti og við mannfólkið munum áfram kljást við ólgu lífsins og þær þrautir sem lagðar eru fyrir okkur.
Sýningin fjallar því um ólgusjó lífsins. Barátta báta við ólgusjó en ekki síður innri og ytri átök mín. Einnig eru vísanir í jafnvel enn stærri öldur lífsins sem mannkyn stendur frammi fyrir um þessar mundir. Barátta himins og hafs. Barátta ljóss og myrkurs. Barátta sannleika við lygar. Barátta góðs og ills.
Hið góða sigrar að lokum!
Þrándur hefur sótt ýmis námskeið í módelteikningu, vatnslitamálun og olíumálverki. Hann byrjaði árið 2022 að mála myndir sem sýna báta og sjóinn. Þetta er hans önnur einkasýning. Þrándur er í stjórn Grósku myndlistarfélags Garðabæjar og rak með konu sinni Álfheiði Ólafsdóttur gallerí Art-Iceland sem var um tíma á Skólavörðustíg 1A. Sýning hans í Gallerí Ófeigs er opin til og með 18. október á opnunartíma sem er 10-18 á virkum dögum og 11-16 á laugardögum.
Þrándur Arnþórsson
